10 อย่างที่คนไทยทำเคยตัว แต่ในญี่ปุ่นควรเลี่ยง (มีป้าย มีค่าปรับจริงด้วย)

รวม 10 นิสัยที่คนไทยทำจนเคยตัว แต่พอไปญี่ปุ่นแล้วอาจเสียมารยาทหรือผิดกฎท้องถิ่นจริง พร้อมแหล่งอ้างอิงทางการ อ่านก่อนไปสบายใจกว่า
คนไทยหลายคนมีนิสัยติดตัวบางอย่างที่ทำโดยไม่คิดอะไรตอนเที่ยวต่างประเทศ แต่พอไปญี่ปุ่นแล้ว บางนิสัยกลายเป็นเรื่องเสียมารยาท และบางอย่างมีป้ายเตือนหรือกฎท้องถิ่นรองรับจริง บทความนี้รวม 10 อย่างที่คนไทยมักทำโดยไม่รู้ตัว พร้อมแหล่งอ้างอิงทางการของญี่ปุ่น (JNTO และหน่วยงานท้องถิ่น) จะได้รู้ชัดว่าอันไหนแค่มารยาท อันไหนมีค่าปรับจริง เที่ยวได้สบายใจไม่ต้องเกร็ง
สรุปเร็ว ๆ 10 อย่างที่มักพลาด
| นิสัยที่ติดมา | ทำไมควรเลี่ยง | ทำแบบนี้แทน |
|---|---|---|
| เดินกินของว่างไปตามถนน | หลายเมืองขอความร่วมมือ เพราะตรอกแคบคนเยอะ เสี่ยงเปื้อนเสื้อคนอื่น | หาที่นั่งข้างร้าน หรือมุมที่ร้านจัดไว้ก่อนกิน |
| ถือขยะหาถังทิ้งข้างทาง | ถังขยะสาธารณะในญี่ปุ่นมีน้อยมาก | พกถุงเก็บขยะเอง ทิ้งที่ร้านสะดวกซื้อ สถานีรถไฟ หรือกลับที่พัก |
| เดินแซงบนบันไดเลื่อน | บันไดเลื่อนออกแบบมาให้ยืน ไม่ใช่เดิน เสี่ยงอุบัติเหตุ | ยืนนิ่ง ๆ (โตเกียวยืนซ้าย โอซาก้ายืนขวา ถ้าอยากยืนฝั่งเดียว) |
| คุยโทรศัพท์เสียงดังบนรถไฟ | ติดอันดับพฤติกรรมกวนใจที่สุดบนรถไฟญี่ปุ่น | ตั้งโหมดสั่น พิมพ์แชทแทนโทร |
| เดินเข้าตรอกแคบในกิออน เกียวโต เพื่อถ่ายรูป | บางตรอกเป็นถนนส่วนตัว มีป้ายห้ามและค่าปรับจริง | ถ่ายรูปจากถนนสาธารณะแทน เช่น ถนนชิโจ ถนนฮานามิโคจิ |
| เดินสูบบุหรี่ไปเรื่อย หรือทิ้งก้นบุหรี่ | หลายเขตในญี่ปุ่นมีกฎปรับจริงเรื่องสูบบุหรี่บนถนน | สูบเฉพาะจุดที่กำหนด สังเกตป้ายหรือตู้เขี่ยบุหรี่ |
| แซงขึ้นรถไฟตอนคนกำลังลง | ทำให้คนลงไม่ได้ รถล่าช้า | ยืนหลบข้างประตู รอคนลงให้หมดก่อนค่อยขึ้น |
| หยิบกินก่อนเพื่อนร่วมโต๊ะได้อาหารครบ | ปกติจะรอให้ทุกคนได้อาหารครบก่อนเริ่มกิน | รอจานสุดท้ายมาก่อน ค่อยเริ่มพร้อมกัน |
| ให้ทิปพนักงาน | การให้ทิปไม่ใช่ธรรมเนียมของญี่ปุ่น บางทีทำให้พนักงานงงหรือรู้สึกแปลก | จ่ายตามราคาบิลจริง ไม่ต้องเผื่อทิป |
| นั่งเบาะสำรอง (priority seat) แล้วไม่ลุก | เบาะนี้ตั้งใจไว้ให้ผู้สูงอายุ คนท้อง หรือผู้พิการ | เว้นที่นั่งนี้ไว้ก่อน หรือพร้อมลุกให้ทันทีถ้ามีคนต้องการ |
เดินกินของว่าง: ไม่ผิดกฎหมายเป๊ะ แต่ท้องถิ่นขอไว้จริง
หลายคนได้ยินมาว่าเมืองคามาคุระ "ห้าม" เดินกินขนมบนถนนช้อปปิ้งชื่อดังอย่างโคมาจิโดริ แต่ตามข้อบัญญัติจริงของเมือง (มีผลตั้งแต่ 1 เม.ย. 2019) ตัวข้อบัญญัติเองไม่ได้สั่งห้ามเด็ดขาด เป็นการขอความร่วมมือเรื่องพฤติกรรมที่อาจรบกวนคนอื่นในที่สาธารณะ ไม่มีบทลงโทษ ถ้าเจอป้ายแบบนี้ที่ไหนก็ตาม (เจอได้หลายเมืองที่คนพลุกพล่าน ไม่ใช่แค่คามาคุระ) ให้เข้าใจว่าเป็นการขอมารยาท ไม่ใช่ตำรวจจะมาจับปรับ แต่ทำตามจะสบายใจกว่า โดยเฉพาะตรอกแคบคนเยอะที่ของทอดของร้อนอาจหกใส่คนข้างตัวได้ง่าย ลองมองหาที่นั่งหรือมุมที่ร้านจัดไว้ให้ก่อนดีกว่า
บันไดเลื่อน: ยืนฝั่งไหนก็ได้ แต่อย่าเดิน
คำแนะนำทางการของ JNTO บอกตรง ๆ ว่าบันไดเลื่อนออกแบบมาให้ยืน ไม่ใช่ให้เดิน เพราะเสี่ยงอุบัติเหตุ จังหวัดไซตามะถึงกับออกข้อบัญญัติบังคับให้ผู้ใช้ยืนนิ่งตั้งแต่ปี 2021 (ยังไม่มีบทลงโทษ) แต่ในทางปฏิบัติ คนท้องถิ่นก็ยังนิยมยืนเว้นฝั่งหนึ่งไว้ให้คนที่รีบเดินสวน โดยฝั่งที่ยืนต่างกันตามภูมิภาค โตเกียวและภาคคันโตยืนฝั่งซ้าย ส่วนโอซาก้าและภาคคันไซยืนฝั่งขวา พอไปถึงสถานีจริง สังเกตคนรอบข้างสักพักแล้วทำตามได้เลย ถ้าไม่แน่ใจให้ยืนฝั่งเดียวกับคนส่วนใหญ่ไว้ก่อน จะได้ไม่บังทางคนที่รีบ
บนรถไฟ: เงียบไว้ก่อน และเว้นที่นั่งสำรอง
การคุยโทรศัพท์บนรถไฟหรือรถบัสในญี่ปุ่นถือว่าเสียมารยาท ไม่ว่าจะเสียงดังแค่ไหน ส่วนการคุยกันเองเสียงดังก็ติดอันดับพฤติกรรมที่คนญี่ปุ่นรำคาญที่สุดบนรถไฟเช่นกัน วิธีที่ปลอดภัยคือตั้งโทรศัพท์เป็นโหมดสั่นหรือปิดเสียง มีสายเข้าก็กดรับแล้วบอกสั้น ๆ ว่ากำลังอยู่บนรถ เดี๋ยวโทรกลับ อีกเรื่องที่มักพลาดคือรีบขึ้นรถไฟทั้งที่คนในตู้ยังไม่ลงหมด มารยาทที่ถูกต้องคือยืนหลบข้างประตู รอให้คนลงหมดก่อนค่อยขึ้น และถ้าเห็นเบาะสำรอง (priority seat) ให้เว้นไว้สำหรับผู้สูงอายุ คนท้อง หรือผู้พิการ ข้อนี้มีประโยชน์กับครอบครัวไทยที่พาพ่อแม่สูงวัยไปด้วย เพราะเบาะสำรองนี้เหมาะกับผู้สูงอายุในกลุ่มที่สุด
กิออน เกียวโต: ตรอกที่มีป้าย มีค่าปรับจริง
ย่านกิออนที่เกียวโตเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด เพราะมีกฎเขียนเป็นลายลักษณ์อักษรและติดป้ายจริง ตั้งแต่วันที่ 1 เม.ย. 2024 สภาชุมชนย่านกิออนใต้ (กลุ่มชาวบ้านและร้านค้าในพื้นที่ ทำงานร่วมกับตำรวจท้องที่) ติดป้ายห้ามเข้าตรอกส่วนตัวบางเส้น ข้อความบนป้ายระบุชัดว่าเป็นถนนส่วนตัว ห้ามผ่าน ฝ่าฝืนปรับ 10,000 เยน กฎนี้เกิดขึ้นหลังมีปัญหานักท่องเที่ยวตามถ่ายรูปเกอิโกะและไมโกะ (เกอิชาและเกอิชาฝึกหัด) แบบประชิดตัวโดยไม่ได้รับอนุญาตในตรอกแคบมานาน สิ่งที่ต้องรู้คือกฎนี้ใช้เฉพาะตรอกส่วนตัวที่มีป้ายเท่านั้น ถนนสายหลักอย่างถนนชิโจและถนนฮานามิโคจิยังเป็นถนนสาธารณะ เดินเล่นและถ่ายรูปได้ตามปกติ แค่เลี่ยงตรอกที่มีป้ายห้ามและไม่ตามถ่ายรูปคนแบบประชิดตัวก็พอ
สูบบุหรี่: เช็กจุดที่กำหนดก่อนจุด
การเดินสูบบุหรี่ไปเรื่อยหรือทิ้งก้นบุหรี่ลงพื้นบนถนน ผิดกฎในหลายพื้นที่ของญี่ปุ่นและอาจโดนปรับจริง ตัวอย่างที่ชัดที่สุดคือเขตชิโยดะในโตเกียว ซึ่งเป็นเขตแรกของญี่ปุ่นที่ออกกฎปรับจริงเรื่องนี้ตั้งแต่ปี 2002 ปัจจุบันปรับ 2,000 เยนต่อครั้งถ้าสูบบุหรี่บนถนนนอกจุดที่กำหนด และครอบคลุมทั้งเขตมาตั้งแต่ปี 2010 กฎแบบนี้ในแต่ละเมืองไม่เหมือนกัน วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือมองหาป้ายหรือตู้เขี่ยบุหรี่ที่จัดไว้เป็นจุด แล้วสูบเฉพาะตรงนั้น
มุมทัวร์กรุ๊ป: ทำไมเรื่องพวกนี้สำคัญกับคนไปทัวร์
ทัวร์กรุ๊ปมีเวลาอิสระให้เดินเที่ยวเองเป็นช่วง ๆ เช่น ตอนแวะย่านช้อปปิ้งหรือวัดดัง ซึ่งเป็นช่วงที่ต้องเดินถนน ขึ้นรถไฟ หรือขึ้นบันไดเลื่อนเองโดยไม่มีไกด์คอยเตือนตลอดเวลา รู้กฎพวกนี้ไว้ล่วงหน้าช่วยให้เดินเที่ยวได้สบายใจไม่ต้องกังวล และถ้าไปกับพ่อแม่หรือผู้สูงอายุในครอบครัว เรื่องเบาะสำรองบนรถไฟก็มีประโยชน์ตรง ๆ เพราะคนในกลุ่มมักเข้าเกณฑ์ใช้เบาะนี้พอดี
อยากไปญี่ปุ่นแบบไม่ต้องวางแผนเอง? นี่คือโปรแกรมที่เราคัดมาให้
คัดโปรแกรมที่ผ่านทั้งเมืองใหญ่และย่านเก่าของเกียวโต-โอซาก้า ซึ่งเป็นช่วงที่มักต้องเดินถนน ขึ้นรถไฟ และใช้บันไดเลื่อนบ่อยที่สุด ทุกตัวเช็คแล้วว่ายังมีรอบว่างจริง
| โปรแกรม | รหัส | วัน/คืน · สายการบิน | เริ่ม ฿ |
|---|---|---|---|
| โอซาก้า เกียวโต โกเบ ฮิเมจิ ใบไม้เปลี่ยนสี | CL6KSI57332 | 5ว3ค · AirAsia X (XJ) | 25,888 |
| โตเกียว ฟูจิ ชิราคาวาโกะ เกียวโต โอซาก้า (Golden Route) | CL7KTO55732 | 6ว4ค · Thai Airways (TG) | 45,888 |
ดูรายละเอียด 2 โปรแกรม · ปัดดู ›
Chasing Red Leaves OSAKA KYOTO KOBE HIMEJI
- 5 วัน 3 คืน
- พ.ย. · ธ.ค. 69
00:55-08:4009:55-14:25- 4 ดาว
ไฮไลต์
- วัดโทไดจิ
- ศาลเจ้าฟูชิมิอินาริ
- วัดทองคินคะคุจิ
- ปราสาทฮิเมจิ
- หอคอยแห่งโกเบ หรือ โกเบ พอร์ท ทาวเวอร์
White Dream Tokyo Hakuba Fuji Shirakawago Kyoto Osaka
- 6 วัน 4 คืน
- ม.ค. · ก.พ. 70
23:55-07:4011:00-15:30- 4 ดาว
ไฮไลต์
- วัดอาซากุสะ
- ศาลเจ้าฟุจิซัง ฮงกู เซ็นเก็น ไทฉะ (Fujisan Hongu Sengen Taisha Shrine)
- หมู่บ้านโอชิโนะ ฮักไก
- หมู่บ้านชิราคาวาโกะ
- วัดคิโยมิสุเดระ / วัดน้ำใส
ราคาที่เห็นคือราคาเริ่มต้นของรอบที่ถูกที่สุด รอบวันหยุดยาวจะสูงกว่านี้ และรอบว่างขยับทุกวัน ตัวเลขในหน้านี้อัปเดตวันที่ 5 พ.ย. 2569
ที่มา: มารยาททั่วไป การใช้โทรศัพท์บนรถไฟ เบาะสำรอง และมารยาทโต๊ะอาหารจากคู่มือทางการของ JNTO (japan.travel/en/guide/japanese-manners-dos-and-donts) · เรื่องถังขยะและบันไดเลื่อนจาก JNTO responsible travel guide (japan.travel/en/responsible-travel-guide/japanese-customs-and-etiquette) · เรื่องทิปและการสูบบุหรี่จาก JNTO (japan.travel/en/guide/understanding-and-mastering-japanese-manners-and-etiquette) · ข้อบัญญัติบันไดเลื่อนจังหวัดไซตามะจาก pref.saitama.lg.jp · ข้อบัญญัติมารยาทเมืองคามาคุระจาก city.kamakura.kanagawa.jp · กฎปรับสูบบุหรี่เขตชิโยดะจาก city.chiyoda.lg.jp · กฎตรอกส่วนตัวย่านกิออนจาก soranews24.com (อ้างอิงป้ายทางการที่ติดตั้งจริงเมษายน 2567) · ธรรมเนียมยืนบันไดเลื่อนและมารยาทรถไฟเพิ่มเติมจาก japan-guide.com เปิดอ่านทุกแหล่ง 27 ก.ย. 2569
คำถามที่พบบ่อย
เดินกินขนมในญี่ปุ่นผิดกฎหมายไหม
ส่วนใหญ่ไม่ผิดกฎหมาย แต่บางเมืองอย่างคามาคุระมีข้อบัญญัติขอความร่วมมือให้ระวังเรื่องนี้ในที่สาธารณะ ไม่มีบทลงโทษ เป็นการขอมารยาทมากกว่า โดยเฉพาะตรอกแคบที่คนเดินเยอะ แนะนำหาที่นั่งกินแทนถ้าทำได้
ทำไมญี่ปุ่นไม่มีถังขยะสาธารณะ
ถังขยะสาธารณะในญี่ปุ่นมีน้อยมากเมื่อเทียบกับหลายประเทศ คำแนะนำทางการคือให้พกขยะติดตัวจนกว่าจะเจอถังที่ร้านสะดวกซื้อ สถานีรถไฟ หรือกลับถึงที่พัก
บันไดเลื่อนในญี่ปุ่นยืนฝั่งไหน โตเกียวกับโอซาก้าต่างกันไหม
ต่างกัน คนโตเกียวและภาคคันโตนิยมยืนฝั่งซ้าย ส่วนคนโอซาก้าและภาคคันไซนิยมยืนฝั่งขวา แต่คำแนะนำทางการจริง ๆ คือควรยืนนิ่งไม่เดินบนบันไดเลื่อนเลย เพราะเสี่ยงอุบัติเหตุ
ถ่ายรูปในย่านกิออน เกียวโต ได้ไหม
ถ่ายได้ตามปกติบนถนนสาธารณะ เช่น ถนนชิโจและถนนฮานามิโคจิ แต่ตั้งแต่เมษายน 2567 มีตรอกส่วนตัวบางเส้นที่ติดป้ายห้ามเข้าชัดเจน ฝ่าฝืนปรับ 10,000 เยน ให้เลี่ยงตรอกที่มีป้ายและไม่ตามถ่ายรูปคนแบบประชิดตัว
ต้องให้ทิปพนักงานร้านอาหารหรือโรงแรมในญี่ปุ่นไหม
ไม่ต้อง การให้ทิปไม่ใช่ธรรมเนียมของญี่ปุ่น จ่ายตามราคาบิลจริงพอ บางครั้งการยื่นทิปอาจทำให้พนักงานรู้สึกแปลกหรือปฏิเสธด้วยซ้ำ
สูบบุหรี่บนถนนในญี่ปุ่นได้ไหม
หลายพื้นที่ห้ามและมีค่าปรับจริง เช่น เขตชิโยดะในโตเกียวปรับ 2,000 เยนถ้าสูบนอกจุดที่กำหนด กฎแต่ละเมืองไม่เหมือนกัน ควรสูบเฉพาะจุดที่มีป้ายหรือตู้เขี่ยบุหรี่จัดไว้ให้เท่านั้น